't Heeft moeite gekost om het zoover te brengen: het debat was al jaren hangende.
Collectieve contracten. — Officieel bekend zijn in Duitschland 1500 collectieve arbeidscontracten, die ongeveer 500.000 arbeiders omvatten. Men schat echter, dat er wel 3000 contracten bestaan, waarvan 800.000 arbeiders profiteeren. En steeds worden er meer gesloten !
Zondagsrust. — Zondagsarbeid op kantoren is in Duitschland bij plaatselijke verordening verboden te Barmen, Bleichrode, Eszlingen, Frankfort a. M., Lampertheim, Ludwigshafen, Mannheim, Offenbach, Straatsburg en Stuttgart. Op 5 tot 10 Zondagen is arbeid toegestaan te Neurenberg, op hoogstens 8 Zondagen in Elberfeld, iederen 4n Zondag in Leipzig, iederen 3n Zondag in Chemnitz, om den anderen Zondag in Aschafifenburg, Fürth en Keulen, maar beperkt tot i'/a uur.
Tot 1 uur is de tijd beperkt in Bingen, Burgstadt en Hagen, tot 1 Va uur in Bayreuth, Freiberg, Freiburg i. Br. en Mainz, tot is/4 uur in Danzig, tot 2 uur in Berlijn, Charlottenburg, Darmstadt, Dresden, Friedberg, Karlsruhe ('s winters 3 uren), Maagdenburg, Mitweida, Munchen (in Juni en Juli volledig verboden), Penig en Rochlitz.
Langer dan 2 uur, maar hoogstens 4 uur staan andere steden den Zondagsarbeid in kanto'rert toe, n.1. Stettin, Bautzen, Wiesbaden, Aken, Plauen, Königsberg, Kiel, Langewiezen, Münden en Ravensburg.
In den kleinhandel is de verkoopstij d Zondags opgeheven te Dresden, Frankfurt a. M., Leipzig, Neurenberg, Offenbach, Stuttgart; beperkt tot 2 uren in Barmen, Darmstadt, Elberfeld, Freiburg i. Br., Karlsruhe, Lampertheim, Ludwigshaven, Mainz, Mannheim, Munchen en Straatsburg.
Dantzig en Stettin staan 23/4 uur toe, maar vroeg: van 7 tot 9% uur in den ochtend. Zes steden achten nog 3 uur noodig, zeventien van 3V-4 tot 4 uur, de overige den wettelijk veroorloofden tijd.
De Handelsvereeniging te Munchen constateert in haar jaarverslag, dat de voorloopig geldende Zondagsrust geen schadelijke werking gehad heeft. Bij een omvraag onder haar leden verklaarde dan ook 85 pCt zich vóór verdere inperking, slechts 15 pCt. er tegen.
Ook een ambtelijke enquête leverde in genoemde stad op dat stuk gunstig resultaat.
Bovenstaande voorbeelden mogen dus zonder bezwaar trekken.
Stadsarbeiders en coöperatie. — Drie jaar geleden werd het den gemeentelijken werklieden te Dresden verboden, deel uit te maken van een consumptie-vereeniging. Uiterlijk 31 Dec. 1905 moesten zij allen hun lidmaatschap hebben opgezegd en hieromtrent een
schriftelijke verklaring afleggen. Zij deden dit, maar toen
werden hun vrouwen lid, zoodat zij evengoed hun waren van de consumptie-vereeniging betrokken als vroeger. Het verbod is nu maar opgeheven.
Kinderverzorging. — Zeven en zeventig Berlijnsche vereenigingen en instellingen, die zich op eenigerlei wijze met de verzorging van het kind bezig houden, zijn aangesloten bij een «Zentralstelle für jugendfiirsorge» wat niet alleen voor die vereenigingen zelve maar ook voor de autoriteiten van groot gerief is. Het jaarverslag getuigt dan ook van even drukke als krachtige werkzaamheid.
Een met de goede zeden strijdende pensioenkas. — De firma «Aktiengesellschaft für Glasindustrie vorm. Friedrich Siemens» te Dresden, vordert van de beambten, die zij aanstelt, het toetreden tot haar pensioenkas. De contributie hiervoor bedraagt 3 °/0 van het loon, terwijl als entreegeld moet betaald worden 1/S4 van het jaarlijksch inkomen, welk bedrag gedurende het eerste jaar der aanstelling in gelijke maandelijksche termijnen wordt ingehouden. Wie den dienst der firma verlaat, krijgt de betaalde contributie zonder rente terug, maar in geen geval het ingehouden entréegeld.
Nu doet zich, volgens opgave der beambten, de merkwaardigheid voor, dat velen van hen met of zonder opgaaf van reden na een jaar ontslagen worden; dit geschiedt ongeveer 33 pCt. der aangestelden, die tot dusverre berustten in het verlies hunner entrée-gelden en dus de kas, die 16 jaar bestaat en nog slechts aan één lid pensioen uitkeert, aan haar kapitaal hielpen.
Onlangs echter vorderden er twee — van wie er een pas kort, de ander ongeveer een jaar in functie was — hun geld ad 15.75 Mark
en 137,70 Mark terug. Het gerecht stelde hen in 't gelijk: de firma moest ook het entréegeld terugbetalen, wijl de statuten der pensioenkas niet in overeenstemming met de goede zeden werden geacht.
De zoo slim (?) gegrondveste kas zal nu wel doodbloeden want alle ontslagenen komen natuurlijk om hun dubbeltjes.
Arbeidsbeurs-systeem. — In het groothertogdom Luxemburg ziet het er hiermede al zeer goed uit. Sinds 1 December 1892 doen daar reeds alle post- en telegraafkantoren dienst als arbeiders-beurzen, waarbij het kantoor in de hoofdstad als centrale fungeerde: daar kwamen alle aangiften en aanvragen bijeen. Op den duur voldeed zulks echter niet wijl de werkzaamheid dezer centrale zich eenvoudig bepaalde tot het publiceeren van lijsten en dus niet in de behoeften voorzag. Daarna werd in i904-'05 de dienst herzien. In de hoofdstad werd een afzonderlijke, ambtelijk bestuurde arbeidsbeurs gesticht, die vooreerst plaatselijk werkt en ook het postkantoor als centrale vervangt. Alle overige post- en telegraafkantoren zijn als locale beurzen in werking gebleven, maar zenden nu wekelijks hun opgaven van nog vacante plaatsen en niet geplaatste arbeidskrachten aan de beurs te Luxemburg, waar de gegevens worden verwerkt tot een geheel, dat wordt aangeplakt aan alle post- en telegraafkantoren stations enz. en aan meerdere buitenlandsche arbeidsbeurzen terwijl de pers de verspreiding in de hand werkt.
Natuurlijk staan de centrale beurs en de locale met elkander ook in voortdurende verbinding — post en telegraaf staan vlak bij de hand! — zoodat heel Luxemburg dag aan dag voor de arbeidzoekende wordt afgevischt.
Ten slotte nog dit: aan iedere arbeidbeurs is ook een woningbeurs verbonden. Wat wil men meer! O.
Ned. R. K. Vakvereenigings-Congres. — Zondag jl. vergaderden de Besturen der Nederl. R. K. en Diocesane Vakbonden in het St. Josephhuis te Utrecht.
Er werd o.m. besloten, ter wille van den Diocesanen Katholiekendag in het bisdom 's-Hertogenbosch en met 't oog op de Sociale Week, welke beiden nog dit jaar zullen gehouden worden, het Vakvereenigingscongres niet in 1907 maar in de lente of — het begin van den zomer van 1908 te doen plaats hebben.
Uit Groningen was een verzoek ingekomen om een Nederlandsch R. K. Secretariaat voor Behangers en Stoffeerders op te richten. Besloten werd, aan dit verzoek gevolg te geven en hiervoor op Zondag 26 Mei e.k. eene vergadering te Utrecht te houden in het Sint Josephhuis, Balkstraat, 's middags 12V3 uur.
R. K. Vereenigingen, die genoemde vakmannen in hun vereeniging hebben, worden verzocht een afgevaardigde te zenden. Tot goede regeling dezer zaak is het noodig, dat de namen der afgevaardigden worden opgegeven binnen 4 weken, aan P. J. Haazevoet, voorzitter van den Ned. R. K. Diamantbew.-vereeniging te Amsterdam, Heerengracht 489.
RECTIFICATIE. — In ons vorig Nummer heeft de zetter een regel laten uitvallen en wel de onderste regel van de eerste kolom van pag. 165, waar men nog gelieve te lezen: »voeling met gel ij k gezinde elementen in de technische wereld verloren."
ONTVANGEN BOEKEN. Catechismus voor de Maria-Vereeniging en de St. Anna-Vereeniging. Uitgave van het Secretariaat van Sobriëtas, Maastricht, 1 ex. f 0.08 5 25 ex. f 1.25 5 50 ex. f 3 ; 100 ex. f 5.
Boekenschouw voor Godsdienst, Wetenschap en Kunst No. 3. Tweede jaargang. E. v. d. Vecht, Amsterdam.
NIEUWE BOEKEN.
Rundnagel. Die Haftung der Eisenbahn für Verlust, Beschadigung und Lieferfristüberschreitung nach deutschem Eisenbahnfrachtrecht. Leipzig, 1906. 8°. XII, 302 pp. 6 M.
Sombart, W., Warum gibt es in den Vereinigten Staaten keinen Sozialismus ? (Durchgesehener Abdruck aus: »Archiv für Sozialwissenschaft und Sozialpolitik.) Tübingen, 1906. 8°. 142 pp. 1 M. 50 sh.
Vambery, H., Westlicher Kultureinfluss im Osten. Berlin, 1906. 8°. VI, 437 PP- 8 M.
N. V. Drukkerij voorh. H. Berger, 's Hertogenbosch.