Inleiding.
„De Matthaus-passion van Bach? Neen, die is me te zwaar. Daar kan ik werkelijk niet bij. Die muziek overweldigt mij en ik kan de vele mooie momenten, die er in moeten schuilen, niet ontdekken noch in mij opnemen, omdat ik, als leek, er vreemd tegenover sta. Het geheel is me te grootsch en te machtig. Er zit geen perspectief
voor mij in. Ik ben er niet op ingesteld "
Deze meening wordt, ondanks alle streven der verschillende oratorium- of Bach-vereenigingen, nog steeds onder ons gehoord. In vele gevallen is zij niet ongegrond, daar de bestaande tekstboekjes weinig of niets over de muziek zelf openbaren, zoodat het voor de(n) gemiddelde(n) concertbezoeker(ster) bezwaarlijk is zich eenigszins in deze materie in te werken. Om aan dit euvel tegemoet te komen, is dit boekje samengesteld. Laten wij mèt u deze Passion nader mogen bezien, de verschillende onderdeelen op den voet volgend en zoo mogelijk toelichten, om zoodoende de rijke schoonheid en symboliek, die Bach bij Gods genade in deze schepping heeft mogen leggen, er uit te puren en u eigen te doen worden. Wij zullen in dit kort bestek slechts vluchtig hier en daar op excellente momenten de aandacht kunnen vestigen en ons geleide zal niet zonder subjectivisme kunnen zijn. De aandachtige luisteraar naar deze Passion zal, zoo mogelijk met het klavier-uittreksel (Edition Peters b.v.) in de hand, zelf wellicht nóg treffender oogenblikken kunnen noteeren. Niets zal ons liever zijn. Onze opzet is niet Bach te „populariseeren", want dat heeft deze begenadigde Cantor niet noodig. Slechts is ons streven dit muzikale monument, waarin Bach op verheven wijze de diepe rijkdom van het Evangelie verklankt heeft, nader tot den luisteraar te brengen. Wij schreven dit boekje voor hen, die geen muziekgeschiedenis gestudeerd hebben en slechts een enkele maal een uitvoering bijwonen, zonder zich op de hoogte te kunnen stellen van het karakter en de beteekenis der uit te voeren composities. Moge de opzet van dit „vademecum" slagen, opdat de belangstelling onder ons verdiepe voor Bachs gewijde kunst, die toch één der allerhoogste openbaringen van een in waarheid christelijke kunst genoemd mag worden.